De Hollandsche IJssel heeft een getijdenwerking tussen Gouda en de Stormvloedkering bij Capelle en Krimpen aan den IJssel. De rivier mondt uit in de Nieuwe Maas. De Waaiersluis bij Gouda scheidt de 'levende' IJssel van het stilstaande gedeelte.
Het zoetwatergetij van de Hollandsche IJssel is bijna uniek in West-Europa. Gebieden met een getij van zoet water zijn na de afsluiting van de zeearmen zeldzaam geworden.
De werking van eb en vloed maakt de Hollandsche IJssel een aantrekkelijk leefgebied voor bijzondere planten en dieren. Bij laagwater zoeken steltlopers en tuureluurs voedsel op de zelling Groenendijk bij Klein-Hitland. Watervogels rusten uit tussen de biezen en het riet.
Het verschil tussen hoog en laag water in de Hollandsche IJssel is gemiddeld 1 meter. (Gemiddeld HW N.A.P. +1,30 m; gemiddeld LW N.A.P. +0,27 m.) Maar het waterniveau kan verder oplopen door springvloed of veel neerslag. De waterwerken zorgen voor een constant veilig waterniveau. Dat is nodig: bij hoogwater ligt de polder ruim 7 meter onder het waterpeil.