Ooit behoorde de Hollandsche IJssel tot de vuilste rivieren van Nederland. Het bewustzijn van zorgvuldig omgaan met milieu en omgeving was nog niet zo sterk.
Voor de Tweede Wereldoorlog begon het dumpen van circa 2 miljoen m3 vervuild slib en zand op de zellingen, de brede oevers van de Hollandsche IJssel. De zellingen werden opgehoogd met rivierslib en bouw- en sloopafval. Kunstmest uit de polder en lozingen van rioolwater kwamen uit op de rivier, want langs 10 km oever ontbrak de riolering. Op een aantal plaatsen bleken zeer schadelijke chemicaliën meegestort.
Voorkomende chemicaliën zijn minerale oliën, zware metalen, gechloreerde koolwaterstoffen, pesticiden, benzeen, cyanide en bestrijdingsmiddelen.
De vervuiling is niet overal hetzelfde: de soort en hoeveelheid chemicaliën variëren. Sommige chemicaliën sijpelen via het grondwater in de rivier en rivierbodem en zelfs onder de dijk door. Stoffen kunnen op elkaar reageren en lossen in het water op. Zo verspreidt de vervuiling zich.